Меню
Нөмір 1 № 32 (2026) / 2026-09-30 / Көру саны: 49
Авторлар
Кілт сөздер
DOI сілтемесі:
Қалай дәйексөз келтіруге болады
Сандық технологиялардың және өндірістік процестерді автоматтандырудың қарқынды дамуымен тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары өндірісті басқару тиімділігін арттыруға көбірек көңіл бөлуде. Өндірісті жоспарлауды жетілдіру маңызды бағыт болып табылады, себебі ресурстарды тиімді пайдалану, тапсырыстарды уақтылы орындау, шығындарды азайту және бәсекеге қабілеттілікті арттыру өндіріс кестелерінің сапасына байланысты. Бұл міндет, әсіресе, өндіріс циклі уақыт пен ресурстардың шектеулерін қатаң сақтауды талап ететін көптеген өзара байланысты операцияларды қамтитын наубайханалар үшін қиын.
Нан пісіру өндірісі - шикізатты дайындау, қамыр дайындау, өнімді қалыптау, герметизациялау, пісіру, салқындату және дайын өнімді орау сияқты көп сатылы процесс. Бұл операциялардың әрқайсысы нақты жабдықта орындалады және өзіндік технологиялық талаптарға ие. Сонымен қатар, әртүрлі өндірістік тапсырыстар бір уақытта кәсіпорынның шектеулі ресурстары үшін бәсекелесе алады, бұл жоспарлау процесін айтарлықтай қиындатады. Мұндай жағдайларда дәстүрлі жоспарлау әдістері көбінесе тиімсіз болып шығады, әсіресе өндіріс көлемі мен тапсырыстар саны артқан сайын.
Бұл зерттеуде наубайханада өндірістік процесті оңтайлы жоспарлау мәселесін шешу үшін CP-SAT (шектеу бағдарламалау қанағаттанушылығы) әдісін қолдану қарастырылады. Бұл әдіс заманауи комбинаторлық оңтайландыру құралы болып табылады және көптеген өзара байланысты шектеулерді қамтитын мәселелерді тиімді шешуге мүмкіндік береді. CP-SAT технологиялық сипаттамаларды, жабдық шектеулерін, операциялық тізбек талаптарын және жеке өндіріс кезеңдерінің арасындағы уақыт тәуелділіктерін ескеруге мүмкіндік береді.
Бұл мәселені шешу үшін наубайхананың өндірістік процесінің құрылымын көрсететін математикалық өндірісті жоспарлау моделі жасалды. Модель өндірістік операцияларды, қолжетімді ресурстарды, жұмыс ұзақтығын және жабдықтың жұмыс жағдайларын ескереді. Сонымен қатар, жеке процестерді параллель орындау мүмкіндігі қарастырылады, бұл қолжетімді өндірістік қуатты тиімдірек пайдалануға мүмкіндік береді. Модельдің мақсатты функциясы – өндіріс жоспарының жалпы орындалу уақытын азайту, осылайша өнімді өндіру уақытын қысқарту және зауыттың тиімділігін арттыру.
Ұсынылған тәсілді практикалық түрде енгізу жоғары өнімді CP-SAT шешушісі бар Google OR-Tools кітапханасын пайдалану арқылы жүзеге асырылды. Әзірленген модель негізінде автоматтандырылған өндірісті жоспарлау алгоритмі жасалды. Тәжірибелер әдістің көптеген технологиялық шектеулерді тиімді есепке алу және ақылға қонымды есептеу уақытында жоғары сапалы өндіріс жоспарларын жасау мүмкіндігін көрсетті. Нәтижелер нан-тоқаш өнеркәсібіндегі өндірісті жоспарлау мәселелерін шешу үшін шектеулерді бағдарламалау әдістерінің әлеуетін растайды.
Осылайша, CP-SAT технологиясын пайдалану өндіріс процесін жоспарлау сапасын жақсартады, жабдықты тиімдірек пайдалануды қамтамасыз етеді және тапсырысты орындау уақытын қысқартады. Ұсынылған тәсіл өндірісті басқаруды автоматтандыруға және тамақ өнеркәсібі кәсіпорындарының тиімділігін арттыруға бағытталған интеллектуалды шешім қабылдауды қолдау жүйелерін әзірлеу үшін негіз бола алады.